Miejscowość Tematyczna

„Dulowa. Zaginiona Wioska”

dulowa

Miejscowość tematyczna, to pomysł na rozwój oferty turystycznej obszarów wiejskich w oparciu o wybrany przez mieszkańców temat przewodni, wynikający z lokalnych atrakcji turystycznych, kulturowych, historycznych lub innego lokalnego dziedzictwa. Miejscowość tematyczna to jedna z metod ożywienia gospodarki wsi. Zaletą jest to, że nie wymaga ona dużych pieniędzy, a przede wszystkim opiera się na zaangażowaniu mieszkańców. Następuje swego rodzaju integracja lokalnej społeczności wokół zagadnień związanych z rozwijaniem  oferty turystycznej wokół wybranego tematu przewodniego. Wraz z rozwojem oferty miejscowości tematycznej pojawiają się możliwości zarabiania i tworzenia miejsc pracy związanych z obsługą oferty turystycznej miejscowości.

Historia powstania Miejscowości Tematycznej Dulowa

Projekt, którego celem było utworzenie Miejscowości Tematycznych w Małopolsce, rozpisała w 2012 roku Fundacja BIS z Krakowa. Natomiast Lokalna Grupa Działania „ Partnerstwo na Jurze” w Chrzanowie, wspomagała i była partnerem w wykonaniu tego potężnego przedsięwzięcia. A zaczęło się następująco:

LGD Partnerstwo na Jurze w 2012 roku zorganizowało wyjazd edukacyjno- szkoleniowy dla społeczności lokalnej do Zakopanego. Tematem zajęć było wdrażanie ekonomii społecznej. Na spotkaniu przedstawiono w zarysie projekt tworzenia Miejscowości Tematycznych w Małopolsce przez Fundację BIS Kraków. Powiat chrzanowski reprezentowało łącznie ponad sto osób- przedstawicieli z każdego sołectwa. Wszyscy mieli równe szanse. Uczestnicy otrzymali zadanie przygotowania realnej wizji swojej miejscowości za pięć, dziesięć i piętnaście lat. W przypadku Dulowej opisu tego dokonała pani Halina Duda. Na tej podstawie do konkursu wyłoniono kilka miejscowości z terenu Powiatu chrzanowskiego, były to miejscowości: Dulowa, Zagórze, Luszowice, Bolęcin i Piła Kościelecka.

…Wszystko zależało od zaangażowania mieszkańców. Liczymy na to, iż będzie duży odzew. A wkład pracy LGD i przedstawicieli danych wsi w wygranie konkursu zostanie przez mieszkańców doceniony i będziemy mogli razem stworzyć ciekawy produkt turystyczny z tematem przewodnim i sprawić by dana wieś była punktem postoju turystów. Realizacja tego pomysłu sprzyjałaby powstaniu jeszcze bogatszej i zarazem pełnej oferty turystycznej regionu. Podkreślenie historyczności ziem naszego regionu także wydaje się być jednym z kierunków, który należałoby rozważyć…

– Cytat: LGD Partnerstwo na Jurze

Dulowa przystąpiła do pierwszego etapu Konkursu w Krakowie, w którym należało przedstawić jak największy potencjał historyczny, przyrodniczy, kulturowy i osobowy miejscowości. W przygotowanie zaangażowało się ponad pięćdziesięciu mieszkańców Dulowej, Koło Gospodyń Wiejskich w Dulowej, Zespół Regionalny Dulowiacy i Ochotnicza Straż Pożarna. Pierwszy etap w listopadzie 2012 roku wygraliśmy.

Drugi etap Konkursu i przedstawienie potencjału miejscowości odbył się w Dulowej w styczniu 2013 roku. Do każdego mieszkańca, twórcy ludowego, naukowca, przedsiębiorcy, sportowca, instytucji i organizacji poszła pani Halina Duda, z każdym chętnym rozmawiała i przekonywała aby podzielili się pasjami, które sami traktowali za coś oczywistego i zwykłego. ,,Dostrzegłam w ludziach to czego sami nie widzieli. …”

…A co jo takiygło robie, przecie ino rzeźbie se w drzewie i robie Jezuski…
– E. Tarkowski

A przecie buchty i hałki, to jo pieke łod zawsze, a hulajdy, znaczy się te ciymne kluski tarte z zimnioków, mamusia robiyli jak była biyda, dzisioj zrobie żeby młodzi spróbowali jakie to jest dobre

– I. Jura

To spotkanie przeszło najśmielsze oczekiwania mieszkańców i organizatorów. Pojawiło się na nim ponad sto pięćdziesiąt osób z miejscowości Dulowa. Sami mieszkańcy byli zaskoczeni tak dużą ilością aktywnych sąsiadów i dostrzegli wielką wartość w tworzeniu i pielęgnowaniu swojego dziedzictwa kulturowego. Drugi etap Konkursu wygraliśmy. Zdobyliśmy 98 punktów na 100 możliwych. Tak więc Dulowa, jest już Miejscowością Tematyczną w Małopolsce (jedną z sześciu). Za nami wielka praca, edukacja i przede wszystkim wybór tematu przewodniego dla miejscowości. Wraz z grupą zaangażowanych mieszkańców udało się wspólnie zastanowić nad atrakcyjnością Dulowej. Porozmawiać o tym, co w miejscowości warto zobaczyć, jakie miejsca odwiedzić. Kilka spotkań zostało poświęconych na rozmowy o lokalnej historii i tradycjach obecnych w życiu wsi. Wspomniano także o mieszkańcach mających ciekawe hobby, pasje i talenty, które będzie można zagospodarować przy tworzeniu oferty turystycznej miejscowości. Małopolskie miejscowości tematyczne, działające pod nazwą Miejsca z charakterem, powstały w oparciu o lokalne, wyjątkowe zasoby: mieszkańców – niezwykłych ludzi z wiedzą, pasją i umiejętnościami; kulturę – dziedzictwo regionu, miejsca z historią w tle oraz walory krajobrazowe i przyrodnicze – rezerwaty przyrody, unikatowe rośliny.

Po wielu spotkaniach, dyskusjach z pomocą specjalistów od marketingu terytorialnego został wybrany temat przewodni: „ Dulowa. Zaginiona Wioska”. Z pewnością zastanawialiście się Państwo dlaczego Dulowa została zaginioną wioską? Przecież ona wcale nie zaginęła!

Zaginiona Wioska

…Dawno, dawno temu, w sąsiedztwie niewielkiej wsi Dulowa, gdzieś wśród pól, znajdowała się piękna i malownicza osada Łaziska. Nazwano ją tak na pamiątkę wykarczowanego niegdyś gęstego lasu. Jej właścicielami byli zgodni małżonkowie, którzy po kilku latach małżeństwa doczekali się upragnionej, pięknej córki. Dziewczynce dano na imię Formoza, ale ze względu na jej energię i wesołość mówiono do niej po prostu  „Froszka”. Wszyscy mieszkańcy Łazisk znali ją i darzyli sympatią. Formoza dzieciństwo spędziła w szczęściu i spokoju. Gdy dorosła, rodzice znaleźli jej męża – starszego, zamożnego gospodarza z okolic Olkusza. Był to Marcin z Sąspowa, jak się później okazało zwany „Szatanem”. Nikt nigdy nie wiedział, skąd wziął się przydomek wybranka dziewczyny. Jednak Froszka i Marcin tworzyli parę żyjącą w zgodzie i miłości. Byli szanowanymi gospodarzami, do których wielu udawało się po poradę. Doczekali się trójki potomstwa: dwóch synów – Franciszka i Prandoty oraz córki Hanki. Około 1380 roku umarł Marcin. W niedługim czasie….

Jest to fakt autentyczny, potwierdzony bibliografią. Nieistniejące już dzisiaj Łaziska sąsiadowały z Dulową a granicą była rzeka o nazwie Baba. Łaziska rozciągały się pomiędzy Dulową a Młoszową. Niegdyś Baba była wielką rzeką, dzisiaj pozostał tylko strumyk i niczym nieskażony teren z pozostałością trawy morskiej, chronionych roślin i starych drzew. Łazy, tzn. miejsce wypalone po lesie lub zaroślach, zdatne pod upraw.

„Dulowa. Zaginiona Wioska” jest bowiem myślą przewodnią, symbolem całego nieistniejącego świata, zaginionych zawodów, zaginionych przedmiotów, potraw, zwyczajów, sztuki ludowej, tradycji, zabaw, roślin, śladów, które przepadły, ale…

W Dulowej jest również dużo innych atrakcji przyrodniczych: Puszcza Dulowska, Las Wyręby, Lisi Dół, Skałki, wąwozy, jary. Jest również rzeczka Dulówka niczym nieskażona, biegnąca w samoistnie ukształtowanymi brzegami. Przez Dulową przebiega także kilka szlaków pieszych i rowerowych. Atrakcje historyczne to: stary folwark z zabudowaniami gospodarskimi, pozostałości po starym młynie wodnym, stary dworzec kolejowy wybudowany w 1897r. Przez Dulową niegdyś przebiegała granica między III Rzeszą Niemiecką a Generalną Gubernią, w związku z tym do dziś krążą ciekawe anegdoty i wiele tajemniczych opowieści…

Atrakcje historyczne to: stary folwark z zabudowaniami gospodarskimi, pozostałości po starym młynie wodnym, stary dworzec kolejowy wybudowany w 1897r. Przez Dulową niegdyś przebiegała granica między III Rzeszą Niemiecką a Generalną Gubernią, w związku z tym do dziś krążą ciekawe anegdoty i wiele tajemniczych opowieści…

Przyjedź i odkryj tajemnice „Dulowej. Zaginionej Wioski”

Idea „Miejscowości Tematycznych”

przyszła do Polski z Austrii, Francji, Niemiec. Chodzi w niej o połączenie ofert poszczególnych agrogospodarstw, twórców i wytwórców w szerszą ofertę wypoczynku i aktywnego spędzania czasu dla mieszkańców miast. Współpracując ze sobą autorzy wiosek tematycznych mogą zaproponować swym gościom znacznie atrakcyjniejszą propozycję, niż mogliby to zrobić samodzielnie. W ten sposób stwarzamy warunki do integracji działań, sąsiedzkiej współpracy, gdzie wszyscy odnoszą korzyści.

Podstawą tworzenia wioski tematycznej jest lokalny kapitał społeczny (ludzki, kulturowy, informacyjny) i przyrodniczy. Ważne jest nowe spojrzenie na zasoby wsi i umiejętności jej mieszkańców. Ciekawy temat rozwojowy może przyciągnąć inwestorów zewnętrznych.

W czym tkwi sekret

„Miejscowość tematyczna” to sposób na nową gospodarkę. Nie jest sztuką zarabianie pieniędzy na wsi, która jest malowniczo położona i ma zabytki. Sztuką jest sprawienie, że:

  • pomysł będzie konkurencją dla „typowych” wsi,
  • atrakcje, przygody, dadzą poczucie wchodzenia w inny wyjątkowy świat i umożliwią przeżycia świadomości współtworzenia wsi oraz gwarantują pozytywne wspomnienia,
  • wejście na grunt innowacyjnego zarabiania pieniędzy, który ma swoje wymagania – promocję.